Vande Mataram Nibandh : मला आठवतं, गेल्या स्वातंत्र्यदिनी शाळेच्या सभेत सगळी मुलं एकदम उभी राहिली आणि जोरात म्हणाली, “वंदे मातरम!” त्या क्षणी माझ्या अंगावर सरसरून काटे उभे राहिले. डोळे पाणावले. खरंच, हे दोन शब्द फक्त शब्द नाहीत; ते आपल्या भारतमातेच्या पायावरलग्नाचं एक फूल आहे. आज मी “वंदे मातरम निबंध” लिहिताना मला खूप अभिमान वाटतोय, कारण हे गीत आपल्या रक्तात भिनलंय.
Vande Mataram Nibandh : वंदे मातरम निबंध
“वंदे मातरम” हे गीत सर्वप्रथम बंकिमचंद्र चटर्जी यांनी १८८२ साली लिहिलं. त्यांचं “आनंदमठ” हे कादंबरीत हे गीत आहे. त्यावेळी इंग्रजांची गुलामगिरी होती. लोकांना स्वातंत्र्याची ज्योत हवी होती. बंकिमबाबूंनी भारतमातेला मूर्त स्वरूप दिलं – दशप्रहरणधारीणी दुर्गा, सोन्याच्या शेतांची माता, थंड हिमालयाची छाया, गंगेच्या पाण्यातला प्रेमळ हसरा चेहरा… सगळं काही एकाच ओळीत! “वंदे मातरम” म्हणजे “मी तुझी वंदना करतो, आई!”
Mobile ani Apan Nibandh in Marathi: मोबाईल आणि आपण निबंध मराठी
मी जेव्हा पाचवीत होतो, तेव्हा माझ्या आजोबांनी मला हे गीत शिकवलं. ते म्हणायचे, “बाळ, हे गीत म्हणताना डोळे बंद कर आणि भारतमाता तुझ्यासमोर उभी आहे असं समज.” मी तसं केलं तर खरंच मला माझ्या गावातली हिरवी शेतं, डोंगरातली धबधबे, मंदारातली मंदिरं दिसली. मला वाटलं, ही माझी आई आहे जी रोज मला खाऊ घालते, पाणी पाजते, झोपवते.
स्वातंत्र्यलढ्यात “वंदे मातरम” हा नारा होता. रवींद्रनाथ टागोरांनी त्याला संगीत दिलं. सुभाषचंद्र बोसांच्या आजाद हिंद सेनेत हे राष्ट्रगीत होतं. कितीतरी क्रांतिकारकांनी फासावर चढताना हे गीत म्हटलं. भगतसिंग, राजगुरू, सुखदेव… त्यांनी मृत्यूला हसत हसत सामोरं जाताना “वंदे मातरम” म्हणित होते. मला त्यांची गोष्ट ऐकताना रडू कोसळतं. किती प्रेम होतं त्यांना आपल्या मातृभूमीवर!
आजही शाळेत, मैदानात, खेळात, परीक्षेत – कुठेही अडचण आली की मी मनात म्हणतो, “वंदे मातरम!” मग सगळं सोपं वाटतं. माझ्या छोट्या भावाला अभ्यास येत नाही तेव्हा मी त्याला म्हणतो, “चल, दोघे मिळून वंदे मातरम म्हणू आणि अभ्यासाला सुरुवात करू.” तो हसतो आणि अभ्यासाला बसतो. एवढी ताकद आहे या दोन शब्दांत!
पण कधी कधी मला रडू येतं जेव्हा मी बघते की काही लोक कचरा रस्त्यावर टाकतात, पाणी वाया घालवतात, झाडं तोडतात. मग मला वाटतं, “अरे, ही तीच भारतमाता आहे ना जिच्यासाठी लाखो लोकांनी प्राण दिले?” मग मी स्वतःला सांगतो, “नाही, मी असं होऊ देणार नाही. मी माझं गाव स्वच्छ ठेवीन, झाडं लावीन, पाणी वाचवीन.” कारण खरं प्रेम म्हणजे फक्त म्हणणं नव्हे, ते करणं आहे.
माझ्या शाळेत दर गुरुवारी सकाळी प्रार्थनेनंतर आम्ही “वंदे मातरम” म्हणतो. सगळी मुलं हात जोडून, डोळे बंद करून. त्या वेळी मला वाटतं, आपण सगळे एक आहोत. मराठी, हिंदी, तमिळ, बंगाली… सगळ्यांची आई एकच आहे – भारतमाता! आणि तिला वंदन करताना आपण सगळे भाऊ-बहीण आहोत.
शेवटी एवढंच सांगतो, “वंदे मातरम” हे फक्त गीत नाही, ते आपलं रक्त आहे, आपलं श्वास आहे. रोज सकाळी उठल्यावर मनात म्हणा, “वंदे मातरम!” मग बघा, दिवस किती सुंदर होईल. आपली भारतमाता आपल्यावर हसत राहो, आपण तिच्यासाठी नेहमी अभिमानाने जगूया. वंदे मातरम! भारत माता की जय!